PSÖRİYATİK ARTRİT (FMF)
Psöriyazis yani Sedef hastalığı cildinde ve/veya tırnağında olan ya da birinci derece akrabasında psöriyazisi olup eklem ağrıları, eklem şişlikleri, sabah tutukluğu olan hastalarda Psöriyatik Artrit tanısı akla gelmelidir. Özellikle cildinde psöriyazisi olan hastalar lezyonları yaygın ise cilt bulgularına çokça odaklanıp eklem yakınmalarını atlayabilir ya da önemsiz gibi görebilir. Sedef romatizmasında eklem yakınmaları ellerde ve ayaklarda bileklerde ve küçük eklemlerde simetrik olduğunda ve hastada ciltte değil sadece tırnakta psöriyazis olduğunda yanlışlıkla Romatoid Artrit tanısı alabilirler. Bu hastada yani küçük eklemleri simetrik tutmuş Sedef Romatizması hastasında tedavi Romatoid Artrit ile benzerdir. Ancak tanıyı doğru koymak gidişatı tahmin etmede ve sonraki ilacı seçmede çok önemli olduğu için Romatoloji doktorları her hastasında sedef hastalığı varlığını ya da akrabada varlığını sorgular ve tırnak muayenesi de yapar.
Sedef Romatizması birçok hastada bel, sırt, kalça ağrısı yaparak Spondiloartrit hastalığına benzer bir klinik te sunabilir. Bunun yanı sıra eklem yakınmalarından daha sık ve bazen ilaçlara da daha az yanıt veren entesit yakınmaları Sedef Romatizması hastalarında sıktır. Entesit kas ve tendonların kemiklere yapışma yerlerindeki iltihaba bağlı oluşan ağrı ve şişliktir. Entesit bölgeleri fibromiyaljinin tetik noktaları ile aşağı yukarı benzer alanlar olduğu için gene yanlışlıkla (eğer belirgin cilt sedefi yok, tırnaklarına bakılmadı, aile öyküsü sorgulanmadı ise) fibromiyalji tanısı alabilir.
Sedef Romatizması hastaları sıklıkla başka hastalıklarla karışır, başka tanılar alabilir. O nedenle aile öyküsü sorgulamak, tırnak değişikliği var mı diye bakmak, cilt ve saçlı deri muayenesini de yapmak doğru bir yaklaşım olacaktır.
Sedefi de olan Sedef Romatizması hastalarına bütünsel yaklaşım çok önemlidir. Çünkü özellikle Sedef hastalığı bireyin duygu durumunu çok fazla etkileyen bir durumdur. Bu hastaların hem kendi ciltleri hem de eklemleri ile olan ilişkisini, ilaçlarına bakış açılarını, iyi olma yolculuklarında neyi hedeflediklerini en baştan belirlemek çok faydalı olacaktır.
Cildinde yaygın Sedefi de olan bir Sedef Romatizması hastama eklemleri için Metotrexate başlamış ve üç hafta sonra yan etki kontrolü için tetkik yaptırmasını söylemiştim. Telefonla konuştuğumuzda bana şöyle dedi: ’Hocam size çok teşekkür ederim. Ben yıllar sonra ilk kez şort giyebildim.’ Bu beni de hastam kadar mutlu etti. Bazen hekimin aklına gelmeyen bir fayda hasta için çok önemli olabiliyor.
